HỘI CHỨNG HẬU COVID-19

HỘI CHỨNG HẬU COVID-19

Biên tập:
Nguyễn Tô Huỳnh Châu – sinh viên Dược năm 4 – Đại học HUTECH.
Trần Tú Uyên – sinh viên Dược năm 4 – Đại học HUTECH.

Một số bệnh nhân sau khi trải qua đợt COVID-19 cấp tính sẽ xuất hiện những biến chứng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài gọi là hội chứng “COVID-19 kéo dài” hay “Hội chứng hậu COVID-19”. Tỷ lệ bệnh nhân mắc hội chứng hậu COVID-19 ước tính khoảng 10–35% bệnh nhân mắc Covid-19 cấp tính và chiếm khoảng 85% bệnh nhân nhập viện.[1]

1. ĐỊNH NGHĨA: [2][3]

Theo định nghĩa của WHO: “Hội chứng hậu COVID-19 là tình trạng bệnh nhân mặc dù đã khỏi COVID-19 cấp tính nhưng các triệu chứng vẫn còn kéo dài thường là 3 tháng kể từ khi dương tính COVID-19 với các triệu chứng kéo dài ít nhất 2 tháng”. Các triệu chứng phổ biến bao gồm mệt mỏi, khó thở, rối loạn nhận thức,… và thường có ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày. Các triệu chứng có thể khởi phát sau đợt COVID-19 cấp tính hoặc kéo dài từ đợt bệnh ban đầu, các triệu chứng có thể dai dẳng hoặc tái phát theo thời gian”.[4]

2. CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA“ HỘI CHỨNG HẬU COVID-19”: [2]

– Toàn thân: sốt nhẹ, phát ban, mệt mỏi, chóng mặt, ho, đau đầu…
– Hô hấp: khó thở nhẹ, rối loạn khứu giác…
– Tim mạch: tức ngực, tim đập nhanh, đánh trống ngực…
– Tiêu hóa: rối loạn tiêu hóa, rối loạn vị giác…
– Thần kinh: rối loạn giấc ngủ, khó tập trung, thay đổi tâm trạng….

Mặc dù rất hiếm nhưng một số người (chủ yếu là trẻ em) gặp phải hội chứng viêm đa hệ thống (MIS-C) (là tình trạng các bộ phận khác nhau của cơ thể có thể bị viêm) xảy ra trong hoặc ngay sau khi nhiễm COVID-19.[2]

Ở bất kỳ độ tuổi nào đều có thể gặp phải “hội chứng hậu COVID-19”. Dường như ít phổ biến hơn ở trẻ em và thanh thiếu niên, nhưng gây ảnh hưởng lâu dài. Trẻ nhỏ có thể gặp khó khăn khi mô tả các vấn đề mà chúng đang gặp phải.[2] Thông tin về “hội chứng hậu COVID-19” ở trẻ em và thanh thiếu niên vẫn còn hạn chế.

3. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA/CHĂM SÓC BN “HỘI CHỨNG HẬU COVID-19”[3][4][5]

3.1. Chế độ sinh hoạt:

Sau khi bị nhiễm COVID-19, người bệnh cần tiếp tục được hỗ trợ và cố gắng tự sinh hoạt, ăn uống, tập luyện. Điều đó rất quan trọng cho quá trình phục hồi sức khỏe của người bệnh.
Bệnh nhân cần:

  • Trang bị đầy đủ kiến thức bằng cách cập nhật tin tức về bệnh bằng các thông báo của Bộ Y Tế, bác sĩ, dược sĩ, các nguồn tin đáng tin cậy…. Cần giữ bình tĩnh trước những triệu chứng của “hội chứng hậu COVID-19”.
  • Duy trì thời gian ngủ nghỉ hợp lý, chủ yếu ngủ nhiều vào ban đêm, hạn chế ngủ nhiều vào ban ngày. Thay vào đó, ban ngày chúng ta cần thực hiện các bài tập phục hồi sức khỏe, vận động nhẹ nhàng (đi bộ chậm, tập thể dục nhẹ, tập dưỡng sinh…).
  • Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời ít nhất 30 phút/ngày sẽ giúp điều hòa nhịp sinh học của cơ thể.
  • Tập thở (hít vào, thở ra chậm, hít sâu dần dần và thở ra nhẹ nhàng). Khuyến khích tham gia các hoạt động như nấu ăn, đọc sách/báo, tham gia bàn luận về tin tức trong ngày,… để sớm quay lại trạng thái sinh hoạt thường ngày.
  • Đối với trẻ em, cần tăng thời gian trò chuyện với trẻ để lắng nghe và thấu hiểu chúng hơn. Hạn chế để trẻ tiếp xúc với các phương tiện truyền thông thường xuyên.
  • Đặc biệt với người cao tuổi, việc trò chuyện cùng người thân trong gia đình vô cùng cần thiết. Sự động viên, giúp đỡ sẽ giúp giảm sự lo lắng.

3.2. Chế độ dinh dưỡng:

– Có chế độ ăn đủ dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm trong khẩu phần nhằm cân bằng các chất đạm, béo, tinh bột, nhóm các loại hạt và rau,…

– Đối với những bệnh nhân bị giảm hoặc mất khứu giác, nên chế biến thức ăn có nhiều màu sắc để kích thích ăn.

– Cần uống đủ lượng nước mỗi ngày.

Tài liệu tham khảo

[1] ScienceDirect. Post-COVID Syndrome: Incidence, Clinical Spectrum, and Challenges for Primary Healthcare Professionals. Truy cập 13/12/2021

[2] WHO. Post COVID-19 condition (Long COVID). Truy cập: 07/12/2021

[3] CDC. Post-COVID Conditions. Truy cập: 07/12/2021

[4] HHS.gov. Guidance on “Long COVID” as a Disability Under the ADA, Section 504, and Section1557. Truy cập: 07/12/2021

[5] UpToDate. Patient education: Recovery after COVID-19 (The Basics). Truy cập: 07/12/2021

Kim Chi Nguyễn Thị
Lời nói đầu, Thân gửi các bạn độc giả của bs Chi. Mình muốn tâm sự một chút suy tư của một bác sĩ nghèo nhưng lại mang trong mình một nỗi lòng đau đáu của một người mẹ, một người phụ nữ lương thiện, muốn giúp đỡ những người khó khăn hơn mình. Cách đây hơn 3 năm, trước khi đại dịch covid xảy ra. Mình có lập 1 trang fb với tên Dr. Nguyễn Thị Kim Chi. Trang chuyên dịch những bài viết hay về thông tin y học trên Medscape, một tờ báo uy tín. Những bài viết là những tiến bộ khoa học nhân loại được chuyển thể từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Với mục đích đem thông tin y học mới nhất, đem những thành tựu y học tiên tiến nhất tiếp cận với những bệnh nhân, người mà cũng đang khao khát tìm đến những hy vọng tiến bộ y học trên con đường chạy chữa bệnh của bản thân, người thân, gia đình mình. Với mục đích đó, mình thực hiện cũng được hơn 3 năm. Trộm vía, được sự ủng hộ giúp đỡ của bạn đọc, may mắn công việc đó cũng vẫn trôi chảy. Với việc đem thông tin y học chuyển tải qua tiếng Việt, mình cũng được rất nhiều bạn đọc tìm hiểu, đặt những câu hỏi về tình trạng bệnh, cách chữa trị của người thân, con cái, hay những phương pháp tiên tiến nhất. Cảm ơn tình cảm của bạn đọc đã ủng hộ bs cũng như trang fb Dr.Nguyễn Thị Kim Chi. Nay trang fb được đổi tên thành Fb Nguyễn Thị Kim Chi. Xuất phát từ việc khao khát muốn làm thiện nguyện, mình đã mạnh dạnh lập nên trang fb này. Với mục đích kêu gọi từ thiện từ những bạn đọc gần xa. Một miếng khi đói bằng một gói khi no. Trao đi là còn mãi! Mình mong muốn làm từ thiện thì từ rất lâu rùi. Mình cũng đi tìm hiểu rất nhiều hội nhóm với mong muốn có thể hành động, hoặc làm bất kì những việc gì đó, dù là nhỏ nhất có thể giúp đỡ được người khó khăn hơn mình. Chính vì khao khát mong muốn trao đi những tình cảm tốt đẹp, vượt qua cái ngại ngần của bản thân, và ước mơ thiện nguyện thành sự thật nên mình, bs Chi lập trang fb Thiện nguyện - Charity. Trang này sẽ là lưu giữ những thông tin vs những tấm lòng thiện nguyện của bạn đọc trang bs Chi. Hãy chung tay giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Dù là nhỏ nhất cũng rất đáng trân trọng. Mình xin đóng góp quỹ của trang Thiện nguyện - Charity trước 1000k. Số tiền này tuy nhỏ, nhưng mong muốn trang sẽ giúp đỡ được nhiều người khó khăn hơn. Bạn đừng ngần ngại trao đi, dù là 20k hay 50k. Nếu bạn thấy thoả đáng thì điều đó đã là thiện nguyện rùi. Hãy để mình giúp bạn 1 phần nhỏ trên con đường thiện nguyện, để chúng ta có chung bạn thiện thành. Nếu bạn đọc bài, thấy bài hay xin like vs chia sẻ miễn phí. Nếu bạn muốn làm từ thiện, hãy chuyển tấm lòng của bạn tới số tài khoản của bs Chi. Mình sẽ giúp bạn gửi tới những người có hoàn cảnh khó khăn vs tấm lòng chân thành nhất. Tài khoản mang tên Nguyễn Thị Kim Chi Số tài khoản: 26702461 Ngân hàng: Vp bank (Vì Việt Nam thịnh vượng) Chuyển khoản ghi: TC tên người chuyển khoản Số tiền được cộng vào đủ từ 1000k-5000k sẽ được trao đến các địa chỉ công khai. Đến đây mình, bs Chi xin cảm ơn bạn đọc đã đồng hành cùng mình trong thời gian qua vs trong thời gian tới. Chúc các bạn đọc sức khoẻ, hạnh phúc, thành đạt.